Rat drachtig? Lees mijn ervaringen en leer ervan.

Om het verhaal wat leesbaar te houden zijn sommige woorden gelinkt aan een andere tekst met meer uitleg, klik erop.

Wat te doen als je een nestje wilt (gepland nest) of per ongeluk verwacht (oepsnest);

 

Gepland nest;

Heb je toestemming van de fokker om met je rat te fokken? Zo ja, ga dan als volgt te werk;

Je bekijkt de stamboom van je vrouwtje en gaat navragen of er ziektes of andere bijzonderheden voorkwamen in de lijn. Dan ga je opzoek naar een mannetje, doe dit in overleg met de fokker, die heeft meer kijk op deze dingen. (heb je een mannetje, werk je andersom natuurlijk, de rest is dan niet jouw probleem, je hebt wel toestemming van de fokker nodig en goed overleg met de eigenaar van het vrouwtje)

Heb je de date gemaakt, maak dan een afspraak met de eigenaar van het mannetje om jouw vrouwtje te brengen, spreek af hoe lang ze mag blijven, welke acties de fokker onderneemt en welke jij moet ondernemen.

Welke vergoeding wordt er voor de dekking afgesproken, dit kan in geld zijn of door 1ste of 2de keus van een ritten uit het nest toe te zeggen. Spreek ook af of je vrouwtje voor een herkansing terug mag als de dekking toch niet gelukt is.

We gaan ervan uit dat je een drachtig vrouwtje terug krijgt!

 

Oepsnest;

Bij een oepsnest is er een ongelukje gebeurd dat niet gepland was, je vrouwtje is per ongeluk gedekt door een mannetje tijdens een logeerpartij of uit een andere eigen groep doordat een rat ontsnapt was (we gaan er van uit dat je niet expres 2 ratten bij elkaar zet om een oepsnest te krijgen) of je hebt de fout gemaakt bij een dierenwinkel te kopen die niet zo nauw kijkt en broers en zusters bij elkaar heeft zitten.

 

Terug naar boven

In beide gevallen gaat het om een drachtig vrouwtje;

 

Zodra je weet dat je vrouwtje drachtig is of verwacht dat ze het is, ga je haar wegen. Neem elke dag of om de dag dezelfde keukenweegschaal (digitaal is het nauwkeurigst) en noteer de gewichten met datum erbij.

 

Bij een gepland nest is je vrouwtje al uitgegroeid (5 maanden oud en 250 gram of liever meer (300gr heeft mijn voorkeur) en zou dus een vast gewicht moeten hebben, dit maakt het makkelijker om te zien of ze drachtig is.

Bij een oepsnest gaat het vaak om te jonge vrouwtjes, die zijn nog volop in de groei, dus moeten nog in gewicht aankomen, dat is dus lastiger te merken aan het gewicht.

Let dus ook op andere dingen zoals gedragsverandering (knorriger, gilleriger, angstiger, bijteriger, boller buikje, tepeltjes zichtbaar en in de laatste fase de nesteldrang en het wegjagen van kooigenotes)

Als je een dik vrouwtje hebt gekocht en ineens rittens vind, mag het duidelijk zijn dat ze drachtig was ;-)

Zorg tijdens de dracht voor goed en voldoende rattenvoer, met voldoende dierlijke eiwitten (voor de groei van de rittens) en blijf dit geven zolang je vrouwtje de rittens voed. Zelf voer ik Versele Laga ratcrispy, dat is vergelijkbaar met Reggie Rat qua samenstelling.

 

Zorg voor en veilig werphok, waar de rittens niet uit kunnen vallen. Ik gebruik hiervoor vaak hamsterduna’s, een plastic bak van ongeveer 50 x 35 cm en 30cm hoog (of een maat groter, daar kun je net wat meer mee qua inrichting). Niet leuk voor moederrat, maar die ligt alleen maar op de rittens de eerste week, dus echt veel meer heeft ze niet nodig. Zorg wel dat ze de 2de week een plekje voor zichzelf heeft als ze even weg wil. Een klein hangmatje vlak onder het traliedeel is een mooie oplossing. Als ze de rittens daarin gaat leggen, haal je hem weer weg, dat geeft ongelukken.

Geef nestmateriaal dat geen kwaad kan, moederrat eet alle vieze stukken op na de bevalling, denk daar dus aan bij je keus.

 

Terug naar boven

De bevalling (het werpen);

Een rat werpt tussen de 8 en 17 rittens tegenwoordig, alles wat minder is of meer, is uitzondering.

Bij minder rittens dan 8 zal er niet gauw een probleem zijn, de rittens hebben 12 tepels om te drinken, dus plek genoeg.

Bij meer dan 12 wordt het dringen aan de bar, want 12 tepels voeden 12 rittens, de rest moet een ander verdringen of op zijn beurt wachten. Bij grote nesten kan het zijn dat moederrat haar kroost in 2 nesten verdeelt en deze om de beurt voed. De kale, blinde rittens gaan toch nergens anders naartoe, dus een mooie oplossing.

Het komt echter voor dat rattenmoeders geen of te weinig melk hebben, dit kun je zien aan de rittens. Deze horen enkele uren na de bevalling allemaal mooie melkbuikjes te hebben (een ‘witte’ band in de buik), als ze dat niet hebben is er een tekort aan melk en drogen ze uit en sterven. Zie je deze witte band niet of heeft je vrouwtje erg veel rittens, voed dan iets bij met kattenmelk (zonder lactose, geen koemelk) of sojamelk en als je geen van beide snel hebt, geef dan wat koffiemelk, die is meestal plantaardig. Overdrijf niet, een half eierdopje is al genoeg en als moeder melk genoeg geeft, stop er dan mee of verminder het. Ze kan er ook van aan de diarree gaan en droogt dan zelf uit, waardoor de melk stopt.

Rittens zijn tussen de 6 en de 9 gram bij geboorte, dat vermeerdert heel snel per dag, dus drinken ze ook de hele dag de eerste tijd, haal je vrouwtje dus niet van haar nest voor langere periodes. De rittens hebben haar nu nodig.

 

Terug naar boven

Hanteren/controleren van de rittens;

Check vanaf de geboorte of alle rittens gedronken hebben, of er geen dode bij liggen of delen van rittens (opgepeuzeld door mama), kijk ook of er geen rare plekjes op de rittens voorkomen.

Je mag wel direct aan de rittens zitten, maar let op het gedrag van moeder, raakt deze in paniek, laat ze dan nog maar even, anders eet zij ze misschien op (ze kan je ook heel hard bijten, straf dit niet af, hoort bij het moeder zijn, probeer het gewoon anders). Probeer het elke dag even en beloon moeder met wat lekkers als het lukt om de rittens te bekijken. Lukt het niet, vang moeder dan en zet haar met wat lekkers in een reisbakje, ze zal dat op den duur snappen en er zelf in gaan. Je kunt dan zonder risico met de rittens bezig. Sommige moedertjes vinden alles prima en vertrouwen je direct met hun rittens. Dan is het echt genieten van moeder en nest. Je kunt ze dan allemaal op schoot nemen, liefst in een speciale zak waar ze warm in blijven als ze nog heel jong zijn. Hoe meer je met ze bezig bent, hoe meer ze aan je wennen. Bedenk wel dat 18 rittens niet meer te hanteren zijn als ze eenmaal rondlopen ;-) dat is stressen! Neem ze dan om de beurt of in kleine groepjes.

 

Terug naar boven

Groei van de rittens;

De rittens zijn kaal en blind bij geboorte ,

na enkele dagen komt de vacht door en wordt de kleur en de tekening te zien .

De groei/voortgang is afhankelijk van het aantal rittens, een klein nest groeit en ontwikkeld sneller dan een groot nest. De oogjes gaan open vanaf 10 dagen maar kan tot 16 dagen duren bij en groot nest .

 

Ze zullen dan langzamerhand ook gaan uitlopen en moeder krijgt het druk met het terugbrengen van haar kroost. Ze geeft dit na een paar dagen dan ook op. Nu gaan de rittens ook het voer uitproberen, alles wat mama eet gaan zij ook eten.  

Zo rond de 3de week en gaan ze echt alles mee eten. Vergis je niet, ze eten nu mee, maar hebben de moedermelk nog hard nodig, mama wordt nu echt opgetild als ze voed en het is een gepiep van jewelste..

Leer de rittens nu alles eten, kleine beetjes, maar echt alles wat ze nu leren eten, lusten ze later.

Dit is wel de leukste fase, want nu gaan ze je ook herkennen en ook al hebben ze nog even een bange fase, binnenkort zitten ze in je mouw zodra je het hok open doet. Ze hebben nu dus ook een groter hok, met klim en speelmogelijkheden nodig

 

Ik heb daarvoor een aquarium in mijn woonkamer staan. Soms bevalt moeder daar ook in, maar als de rittens de ogen openen, krijgt ze meer ruimte en haal ik de schotten eruit. Nu kan ze omhoog, weg van haar kids op een plankje en kunnen de rittens leren lopen op de schijf en een week later in de molen.

Met 4 weken oud; is het al een echte rat Vanaf 5 weken scheid je de mannetjes van de vrouwtjes (tenzij het een groot nest is, 14 of meer, dan laat ik ze nog een paar dagen langer bij mama) Met 6 weken moeten ze gescheiden zijn, anders zit je weer met drachtige vrouwtjes. 7 weken is de leeftijd waarop rittens die naar baasje gaan die al ratten hebben, bij mij weg mogen. Ik houd de rittens in elk geval 6 weken zelf. Dan hebben ze hun eerste verharing gehad en is de uiteindelijke kleur wat duidelijker.

 

Terug naar boven

Sexen van de rittens;

 vrouw 4 dagen oud  man 4 dagen oud

 vrouw 10 dagen oud  man 10 dagen oud

 vrouw 2 weken oud  man 2 weken oud

 vrouw 3 weken oud  man 3 weken oud

 vrouw 4 weken oud  man 4 weken oud (ballen echt goed zichtbaar)

 

 man 5 weken oud (als je die ballen niet ziet heb je echt een bril nodig)

 

 

Terug naar boven

Hokindeling;

Hamsterduna’s; , molen;  en plankje,

Aquarium;  kan 1 drieën gedeeld worden of als geheel; ,

Schijf;  loopmolen of schrijf (flying saucer)moeten een doorsnede hebben van minimaal 28 cm! Alles kleiner maakt het gebruik ongemakkelijk tot pijnlijk! Ze zullen het dan niet meer gebruiken.

 

Terug naar boven

Voer;

Versele laga

Alles eten

 gekookte spaghetti, rauwe spaghetti (droog), fruit, gekookte aardappel, gekookt ei, groente (geen of heel weing en heel af en toe kool), dit kan rauw of gekookt. Gedroogd brood, nootjes, krenten of rozijnen. Tuinkruiden (geen bieslook), onkruid als paardebloemblad, weegbree, of klaver. Takken van wilg, appelboom of bessenstuik. Geen takken van steenvruchtbomen of druif! Op de site van Konijnenbelangen staan hele lijsten, alles wat een konijn kan eten, mag een rat ook aan groenvoer!

 

 

Terug naar boven

Verharing enz.;

Tijdens de groei van de pageboren rittens gaan ze door een aantal verharingen, soms zelfs zo ernstig dat de kale plekken er in vallen (na 3 weken), maar meestal veranderd alleen de kleur. Het meest opvallende is dit bij siamezen (van effen beige naar bijna wit met gekleurde neus, oren staartaanzet en pootjes) en husky’s ( van zwart met een bles naar soms totaal wit als beide ouders husky zijn) Met 6 weken krijgen ze hun volwassen kleur. Je ziet de kleur als het ware opkruipen vanaf de buik langs de flanken, de ruggegraad en tussen de oren kleuren als laatste. Check bij kale plekken altijd op parasieten (vooral luis komt vaak voor) en informeer de fokker. Deze ziet vaak al aan een goede foto wat het probleem is en kan advies geven. Sommige ratten hebben vreemde vachtsoorten in hun familie zitten, zij kunnen door de combinatie van hun ouders’genen een totaal andere vachtsoort hebben dan de ouders zelf, de fokker kan dit soort dingen ‘voorspellen’ en zal je over het algemeen vooraf waarschuwen als dit in een nest kan voorkomen. Raak dus niet direct in paniek.

 

Terug naar boven

Parasieten en andere ellende;

Rare plekjes wijzen meestal op bijtwondjes of krabwondjes.

Als je korstjes en krassen over de schouders ziet en in de hals naast de schouders, dan wijst dit meestal op luis.

Rode stipjes in de vacht wijst op bloedluis (is in feite een mijt), schurftmijt geeft kale plekken met haarverlies (pluk aan de vacht en als je meerdere haren in 1 huiddeeltje ziet, dan heb je schurft op je rat). Schimmels komen ook voor, meestal overgedragen door de mens, dus check ook jezelf! Het gaat hier meestal om de ringwormschimmel (kale plek in de vacht, met nieuwe vacht vormend in het midden van de cirkel, bij de mens is het een rode schilferige ring met schone nieuwe huid in het midden)

Al dezedingen zijn te behandelen! Luis en schurft kun je een spray voor kopen in de dierenspeciaalzaak, of druppels voor in de nek. Kun je niet direct wat halen bij schurft, smeer het dan in elk geval in met vette zalf (2 a 3x per dag alle plekjes), vergeet niet dat deze dingen overgaan op al je dieren, dus haal zo snel mogelijk een middeltje ertegen. Behandel dan ook al je dieren! Let op dat niet alle dieren het zelfde middel mogen!

Ringworm is wat ernstiger, daar moet je echt voor naar de dierenarts om een effectief middeltje te halen, laat liefst een afschraapsel nemen, zodat onderzocht kan worden welke schimmel het is (ook voor jezelf en je omggeving. Ik heb het zelf ooit opgelopen bij het koeien scheren tijdens mijn opleiding dierverzorging. Mijn hond, kat, cavia en echtgenoot kregen het, ik bleef schimmelvrij, maar had het rijkelijk uitgedeeld in mijn omgeving)

 

Terug naar boven

Nest en bodemmateriaal;

Nestmateriaal

 

Terug naar boven

Volwassen rat;

Uitgegroeid;  man links (610gr), vrouw rechts (310gr)(bruine voerbakje is 10cm doorsnede)

 vrouw     man (naakt rat) behaard

Dikke rat (hoogdrachtig);  tepeltjes zichtbaar,  buik zichtbaar, ,

 

Terug naar boven

Ongelukken;

-De poes/hond/fret kan je rat opeten/doodbijten als hij losloopt, of als je een hok open laat staan.

-Doodgeknepen als ritten door een te jong kind

-Loslopende rat; in de bank; er boven op gaan zitten.

-In meubels; tussen een lade duwen of bij het verschuiven van de bank pletten.

-Door de kamer; onder of tussen de deur geplet, gebroken poot of erger, door klap van deur, schop of er op getrapt.

-Gebroken botten, inwendige schade of dood, door val van meubel, schouder of in de kooi.

-Verstikking door draad of touwtje in de kooi.

-Gestikt door pinda of zaad/voer in de luchtpijp of blokade van de luchtpijp.

-Vergiftigd door eten van giftige plant of giftig materiaal (bijvoorbeeld sommige plasticsoorten)

-Uitgedroogd door blokade in waterfles/afgevallen waterfles tijdens weekendje weg zonder oppas.

-Verhogerd/uitgedroogd door doorgegroeide tanden (niet gemerkt, niet naar gekeken, mogelijk ontstaan na val (kaakbreuk/tandbreuk bij groeipunt)

-Geëlectrocuteerd door knagen aan electra draden/snoeren

 

Terug naar boven

De Dekking;

  Meestal gaat het gepaard met een voorspel van wassen en poetsen (van zichzelf), je moet wel een beetje knap overkomen natuurlijk. Dan ineens is er actie! Als je het ziet gebeuren, moet je niet knipperen met je ogen, want dan is het al voorbij. Je krijgt echter voldoende herkansingen, want gedurende de paar uur dat je vrouwtje paringsrijp/vruchtbaar is, zal het mannetje haar meerdere malen dekken (tot wel 40x in 1 avond/nacht gezien)

Het vrouwtje daagt het mannetje uit door haar achterwerk voor zijn snuit te draperen in sommige gevallen. Manlief springt erop, billen gaan nog hoger, huppel, huppel en weg is hij.....schoonmaken die handel en klaar voor de volgende poging. Ze gaan maar door........

Problemen bij de dracht en bevalling;

Als je rat tijdens de dracht ziek wordt, teveel stress krijgt, of verkeerd gehanteerd wordt (veel geknijp in de buikstreek), dan kan ze reabsorberen (vruchten worden terug opgenomen in het lichaam zonder restanten in de baarmoeder), de dracht is dan beëindigd.

Schijndracht komt ook voor. Je vrouwtje heeft dan alle symtomen van een dracht, maar op de werpdatum komt er niets. Daarna is je vrouwtje vaak direct weer normaal.

De bevalling kan heel soepel en makkelijk verlopen, daar hopen we allemaal op. Toch komt het met enige regelmaat voor dat een dracht te lang duurt, meestal doordat het eerste ritten verkeerd ligt, soms doordat de rittens te groot zijn kan als het maar 1 ritten is of al je teveel lekkers voert). Als dit te lang duurt moet je naar de dierenarts voor een keizersnede, anders kun je je vrouwtje en rittens verliezen. Zelf helpen kan niet alijd, je vrouwtje heeft pijn en wil vaak niet dat je aan haar komt. Een enkel vrouwtje laat het masseren van haar buik toe. Als je weet wat je doet kan dit helpen, weet je niet wat je doet, dan kun je het ook erger maken!